Quy chuẩn kỹ thuật và quy định điện mặt trời áp mái

Tại sao cần quy chuẩn và quy định?

Sự phát triển nhanh chóng của điện mặt trời áp mái đặt ra yêu cầu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định lắp đặt & vận hành hệ thống. Việc này mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng:

• Đảm bảo an toàn điện và PCCC: Nếu lắp đặt không đúng kỹ thuật, nguy cơ chập điện, cháy nổ có thể xảy ra. Các văn bản hướng dẫn của Bộ Công Thương và Cục Cảnh sát PCCC (như Văn bản số 3288/C07-P4 ngày 08/9/2020) nhấn mạnh tầm quan trọng của tiêu chuẩn phòng cháy trong hệ thống năng lượng tái tạo.
• Bảo vệ kết cấu mái và công trình: Tấm pin và giá đỡ tạo thêm tải trọng đáng kể cho mái nhà. Do đó, các quy chuẩn xây dựng và kỹ thuật yêu cầu phải tính toán tải trọng, khả năng chịu lực để tránh hư hại.
• Đồng bộ với lưới điện quốc gia: Hệ thống hòa lưới cần đạt chuẩn kỹ thuật về điện áp, tần số, khả năng ngắt khi sự cố để tránh ảnh hưởng đến an toàn chung.
• Tránh rủi ro pháp lý: Nếu chủ đầu tư không tuân thủ đúng quy định pháp luật và thủ tục đấu nối với EVN, hệ thống có thể bị từ chối công nhận, không được mua điện hoặc thậm chí bị xử phạt.

Có thể thấy, việc hiểu rõ và thực hiện đúng quy định lắp đặt & vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để khai thác tối đa hiệu quả kinh tế và bảo đảm sự an toàn lâu dài.

Quy chuẩn kỹ thuật điện mặt trời áp mái

Tiêu chuẩn về tấm pin, inverter, dây dẫn

• Tấm pin: Phải đạt chứng chỉ IEC 61215, IEC 61730, bảo hành 20 - 30 năm.
• Inverter: Đáp ứng tiêu chuẩn IEC 62109, có tính năng bảo vệ quá áp, ngắn mạch, lỗi hồ quang.
• Dây dẫn và phụ kiện: Sử dụng dây DC/AC chuyên dụng, có khả năng chống tia UV, chịu nhiệt, đạt chuẩn IEC 62930.

Yêu cầu lắp đặt trên mái (kết cấu, an toàn)

• Khảo sát tải trọng mái trước khi lắp đặt.
• Sử dụng giá đỡ nhôm hoặc thép mạ kẽm chống ăn mòn.
• Góc nghiêng và hướng đặt phù hợp với bức xạ mặt trời.
• Khoảng cách an toàn với mép mái, khu vực thoát hiểm và hành lang kỹ thuật.

Quy chuẩn PCCC và chống sét

• Tuân thủ Văn bản 3288/C07-P4 ngày 08/9/2020 của Cục Cảnh sát PCCC về hướng dẫn an toàn điện mặt trời.
• Hệ thống phải có thiết bị ngắt DC/AC và tủ điện bảo vệ.
• Thiết kế chống sét trực tiếp và lan truyền theo TCVN 9385:2012.

Xem thêm: Quy định PCCC điện mặt trời áp mái - Cập nhật hàng năm

Quy định pháp luật về điện mặt trời áp mái

Văn bản mới nhất 2023 - 2025

Trong giai đoạn 2023 - 2025, Chính phủ và Bộ Công Thương đã ban hành nhiều văn bản quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho điện mặt trời áp mái. Một số văn bản nổi bật gồm:

• Nghị định 135/2024/NĐ-CP: Quy định chi tiết về hệ thống điện, an toàn lưới điện, yêu cầu đấu nối và nghĩa vụ tuân thủ của các chủ đầu tư hệ thống năng lượng tái tạo. Đây là cơ sở pháp lý mới nhất liên quan trực tiếp đến việc lắp đặt và vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái.
• Văn bản hướng dẫn số 3288/C07-P4 ngày 08/9/2020 của Cục Cảnh sát PCCC: Đưa ra quy định về phòng cháy chữa cháy cho các công trình lắp đặt điện mặt trời. Dù ban hành trước 2023, nhưng vẫn là tài liệu tham chiếu quan trọng.
• Các thông tư, công văn hướng dẫn của Bộ Công Thương và EVN giai đoạn 2023 - 2025: Tập trung vào quy trình đăng ký đấu nối, hợp đồng mua bán điện, cũng như nghĩa vụ báo cáo sản lượng của chủ đầu tư.

Như vậy, để đảm bảo tính hợp pháp, mọi dự án điện mặt trời áp mái cần được triển khai phù hợp với quy định lắp đặt & vận hành hệ thống đã được cập nhật trong các văn bản nói trên.

Miễn trừ giấy phép điện lực cho hệ thống áp mái

Một điểm thuận lợi cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ là theo quy định hiện hành, các hệ thống điện mặt trời áp mái có công suất ≤ 1 MW và đấu nối vào lưới điện hạ áp được miễn giấy phép hoạt động điện lực.

Điều này giúp rút ngắn thủ tục, giảm chi phí pháp lý và khuyến khích người dân đầu tư. Tuy nhiên, dù được miễn giấy phép, chủ đầu tư vẫn phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về:

• Quy chuẩn kỹ thuật lắp đặt (tấm pin, inverter, dây dẫn)
• Tiêu chuẩn an toàn PCCC và chống sét
• Quy định về hòa lưới điện theo tiêu chuẩn của EVN

Quy định về đăng ký, thủ tục với EVN

Để hệ thống điện mặt trời áp mái được EVN công nhận và có thể tham gia cơ chế bán điện, chủ đầu tư cần thực hiện quy trình đăng ký đấu nối như sau:

• Chuẩn bị hồ sơ: Bao gồm bản vẽ kỹ thuật, thông tin chi tiết về thiết bị (tấm pin, inverter), chứng nhận xuất xứ CO/CQ, biên bản nghiệm thu PCCC (nếu công trình thuộc diện kiểm tra).
• Nộp hồ sơ tại Điện lực địa phương: EVN sẽ tiếp nhận, thẩm định và đưa ra phản hồi.
• Thực hiện các yêu cầu kỹ thuật: Chủ đầu tư cần điều chỉnh hệ thống theo yêu cầu (nếu có) để đảm bảo đồng bộ với lưới điện.
• Ký hợp đồng mua bán điện (nếu có nhu cầu): Sau khi được EVN xác nhận, hai bên ký hợp đồng mua bán điện và EVN sẽ lắp đặt công tơ 2 chiều để đo đếm sản lượng điện phát lên lưới.

Việc tuân thủ quy định pháp luật không chỉ là điều kiện bắt buộc để được tham gia bán điện, mà còn giúp hệ thống vận hành an toàn, ổn định và hợp pháp, tránh rủi ro bị từ chối đấu nối hoặc xử phạt.

Quy định về bán điện mặt trời áp mái

Chính sách mua điện của EVN

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ban hành Quyết định số 183/QĐ-EVN vào ngày 24 tháng 1 năm 2025 về việc ban hành Quy trình quản lý phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định 135/2024/NĐ-CP của Chính phủ. 

Quyết định này chi tiết hóa quy trình đăng ký, đấu nối, nghiệm thu và ký hợp đồng mua bán điện mặt trời mái nhà dư.

>>> Chi tiết xem tại: https://cskh.cpc.vn/dien-mat-troi/dien-mat-troi-tu-san-xuat 

Trường hợp nào EVN còn mua điện?

EVN thông báo giá mua điện từ các hệ thống ÐMTMN năm 2025, đối với 2 trường hợp. 

Đối với các hệ thống ÐMTMN vận hành thương mại từ ngày 1/6/2017 - 30/6/2019 (thực hiện theo Quyết định 11/2017/QÐ-TTg của Chính Phủ): giá mua điện năm 2025 là 2.275 VNÐ/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. 

Ðối với các hệ thống ÐMTMN có thời điểm vận hành thương mại từ ngày 1/7/2019 - 31/12/2019: giá mua điện năm 2025 là 2.039 VNÐ/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Hướng dẫn thực hiện thủ tục mua bán

• Chuẩn bị hồ sơ đăng ký: Nộp hồ sơ xin "Giấy chứng nhận đăng ký phát triển" và "Giấy phép hoạt động điện lực".
• Nộp hồ sơ đến Điện lực địa phương: EVN sẽ thẩm định, kiểm tra tính hợp lệ và an toàn của hệ thống.
• Ký hợp đồng mua bán điện: Sau khi hệ thống đạt chuẩn, hai bên sẽ ký hợp đồng theo mẫu do EVN ban hành.
• Lắp đặt công tơ hai chiều: EVN chịu trách nhiệm lắp công tơ để đo đếm điện năng. Từ thời điểm này, sản lượng điện dư phát lên lưới sẽ được ghi nhận và thanh toán theo tháng.

Việc tuân thủ đúng quy định lắp đặt & vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái giúp chủ đầu tư tránh rủi ro bị từ chối đấu nối, đồng thời đảm bảo minh bạch trong quá trình mua bán điện.

Lợi ích của việc tuân thủ quy chuẩn & quy định

An toàn vận hành

Một trong những lợi ích lớn nhất khi tuân thủ đúng quy định lắp đặt & vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái là đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình sử dụng. Hệ thống được thiết kế và thi công theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ:

• Giảm thiểu nguy cơ cháy nổ do quá nhiệt, chập điện hoặc hồ quang điện.
• Hạn chế hư hỏng các thiết bị như inverter, tủ điện, dây dẫn.
• Nâng cao tuổi thọ hệ thống, đảm bảo hoạt động ổn định lâu dài.

Hệ thống được EVN công nhận

EVN chỉ chấp nhận đấu nối và mua điện từ những hệ thống đáp ứng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật. Điều này có nghĩa là:

• Chủ đầu tư chỉ cần làm thủ tục một lần, không mất thời gian chỉnh sửa hoặc bị từ chối đấu nối.
• Hệ thống được EVN giám sát, cấp công tơ 2 chiều và tham gia cơ chế mua bán điện minh bạch.
• Được công nhận là nguồn điện hợp pháp trong lưới điện quốc gia, tạo niềm tin khi khai thác và sử dụng.

Việc nắm rõ và tuân thủ quy định lắp đặt & vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái không chỉ giúp đảm bảo an toàn, tối ưu hiệu suất mà còn mở đường cho việc bán điện hợp pháp cho EVN. Đây là bước quan trọng để người dân và doanh nghiệp khai thác bền vững nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải và phát triển xanh tại Việt Nam.